İstanbul için asıl tehlikeye dikkat çekti! Japon uzman 5 ilçenin adını verdi

Moriwaki, 1990 yılından bu yana Türkiye’deki deprem sıklığının artışını gözlemledi ve özellikle Marmara’da artan riskleri belirtti. 1999, 2011 Van, 2020 ve 2023 depremleriyle başlayan artış, 2020’den sonra Elazığ, İzmir, Manisa, Konya ve Niğde’de depremlere devam etti. Bu artış, Japonya’nın son beş yıl içinde dünya deprem aktivitesinin %20’sini oluşturmasıyla paralel bir trend gösteriyor; Endonezya, Meksika, Venezuela ve Güneydoğu Asya ülkelerinde de sık büyük depremler yaşanıyor. Türkiye’nin altı levhası (Anadolu, Afrika‑Arap, Ege, Karadeniz, Avrasya) ve Japonya’nın dört levhası, fay hatlarının karmaşık yapısını ortaya koyuyor; Almanya, Fransa gibi tek levhası olan ülkelerde fay hattı yok, deprem görülmüyor.

Kuzey Anadolu Fay Hattı (NAF) Tekirdağ‑Yalova‑Çınarcık uzantısı yaklaşık 170 km uzunluğunda ve üç bölüme ayrılabiliyor. Moriwaki, bu üç bölüm aynı anda kırılırsa büyüklüğün 7,5’in üstüne çıkabileceğini söylüyor. 6,0 büyüklüğündeki Silivri depremi batıdaki 100 km’lik segmentin enerjisini boşaltmış; şu anda Küçükçekmece‑Yalova‑Çınarcık aralığında 70 km’lik bir kısım enerjiyi tutuyor. Bu bölümde büyük bir deprem olursa, 5‑6 civarında bir büyüklük bekleniyor; 7 büyüklüğünde bir olay zor. NAF’ın güney kolu, Bolu’dan Gemlik–Bursa–Bandırma–Balıkesir’e uzanıyor; Gemlik tarafında hâlâ 7 büyüklüğünde bir potansiyel bulunuyor. Böyle bir olay İstanbul’un yumuşak zeminli Avcılar, Küçükçekmece, Büyükçekmece, Tuzla ve Pendik bölgelerini doğrudan etkileyebilir. Gemlik’in ova kısmı alüvyon zemin üzerinde ve eski yapılar taşıyor; kentsel dönüşümle daha sağlam arazilere taşınması planlanıyor.

Adalar çevresindeki 2‑3 büyüklüğündeki küçük depremler, büyük depremin enerjisini azaltmaz; 1 büyüklük farkı enerjiye 32‑kat, 2 farkı 1.000‑kat değişim getirir. Eğitim eksikliği nedeniyle Türkiye’de deprem anında panik yaygın; Silivri’deki 23 Nisan Çocuk Bayramı sırasında binaların çökmediği halde balkonlardan atlayarak yaralananlar gözlemlendi. Japonya’da ise anaokulundan itibaren oyun‑tabanlı afet eğitimi veriliyor; bu sayede insanlar panik yapmadan masalar altına giriyor, merdiven kaçışından kaçınıyor. Moriwaki, devletin bu modelde inşaat mühendislerini binaları incelemeye göndermesini ve tehlikeli binaları yıkıp güçlendirmesini öneriyor. Ayrıca bireysel olarak zemin tipini, bina yaşını, ruhsat durumunu, mobilya sabitlemesini, yaşam üçgenini ve 72 saatlik acil çantayı hazırlamayı bir zorunluluk olarak belirtiyor.